واژه‌نامه حمل و گمرک
کلماتی که در پیش‌فاکتور، بارنامه یا اظهارنامه گمرکی می‌بینید، به زبان ساده. هر اصطلاح به فارسی، انگلیسی، عربی و چینی آمده تا با کارخانه در گوانگجو و ترخیص‌کار در دبی با همان کلمات حرف بزنید.
اصطلاحی پیدا نشد.
طرفین و نقش‌ها
فرستنده (Shipper)طرفی که کالا را ارسال می‌کند و در سند حمل به‌عنوان فرستنده ثبت می‌شود؛ معمولاً فروشنده یا نماینده صادراتی او.Shipper (consignor)الشاحن (المرسل)发货人（托运人）گیرنده (Consignee)طرفی که کالا در مقصد به او تحویل می‌شود و نامش در خانه گیرنده بارنامه یا سند حمل آمده است.Consigneeالمرسل إليه收货人طرف اطلاع (Notify party)طرفی که حامل هنگام رسیدن کالا به او خبر می‌دهد و نامش در بارنامه کنار گیرنده آمده است.Notify partyالطرف المُخطَر通知方فورواردر (شرکت حمل‌ونقل بین‌المللی)شرکتی که حمل کالا را برای مشتریان سازمان‌دهی می‌کند؛ از رزرو نزد حاملان تا تهیه مدارک و هماهنگی گمرکی در طول مسیر.Freight forwarderوكيل الشحن货运代理（货代）ترخیص‌کار (کارگزار گمرکی)نماینده مجازی که اظهارنامه‌های گمرکی را از طرف صادرکننده یا واردکننده تهیه و ثبت می‌کند.Customs broker (clearing agent)المخلّص الجمركي报关行（清关代理）حامل (خط کشتیرانی)شرکتی که کالا را عملاً و بر اساس قرارداد حمل جابه‌جا می‌کند، مانند خط کشتیرانی، شرکت کامیونی یا راه‌آهن.Carrier (shipping line)الناقل (الخط الملاحي)承运人（船公司）NVOCC (حامل بدون کشتی)حاملی که بدون اداره کردن کشتی، از خطوط کشتیرانی فضا می‌خرد و بارنامه فرعی خود را برای فرستندگان صادر می‌کند.NVOCC (non-vessel operating common carrier)NVOCC (ناقل غير مشغّل للسفن)NVOCC（无船承运人）واردکننده رسمی (Importer of record)شخص یا شرکتی که از نظر قانونی مسئول واردات است: اظهارنامه، حقوق و عوارض و رعایت مقررات واردات.Importer of recordالمستورد المسجّل进口登记人（记录进口商）
شیوه‌های حمل و تجهیزات
FCL (کانتینر کامل)محموله‌ای که یک فرستنده کل کانتینر را در اختیار دارد؛ کانتینر در مبدأ پلمب و به یک گیرنده تحویل می‌شود.FCL (full container load)FCL (حاوية كاملة)FCL（整箱）LCL (خرده‌بار / بار تجمیعی)حمل در کانتینر مشترک که کالای شما همراه بار فرستندگان دیگر می‌رود و کرایه بر اساس حجم یا وزن حساب می‌شود.LCL (less than container load)LCL (شحنة جزئية / مجمّعة)LCL（拼箱）کانتینر 20GP / 40GP / 40HQسه کانتینر خشک استاندارد: 20 فوت معمولی، 40 فوت معمولی و 40 فوت های‌کیوب که حدود 30 سانتی‌متر بلندتر است.20GP / 40GP / 40HQ containersحاويات 20GP / 40GP / 40HQ20GP / 40GP / 40HQ 集装箱کانتینر یخچالی (Reefer)کانتینری با دستگاه سرمایش مستقل که دمای مشخصی را حفظ می‌کند و برای کالای خنک، منجمد یا حساس به دما به کار می‌رود.Reefer (refrigerated container)الحاوية المبرّدة (Reefer)冷藏箱（Reefer）FTL / LTL (کامیون دربست / خرده‌بار)FTL یعنی یک فرستنده کل کامیون را می‌گیرد؛ LTL یعنی بار با کالای فرستندگان دیگر در یک کامیون حمل می‌شود.FTL / LTL (full and part truckload)FTL / LTL (شاحنة كاملة / جزئية)FTL / LTL（整车 / 零担）CBM (متر مکعب)متر مکعب؛ واحد اندازه‌گیری حجم بار و مبنای قیمت‌گذاری حمل دریایی خرده‌بار.CBM (cubic metre)CBM (المتر المكعب)CBM（立方米）وزن قابل محاسبه (W/M)مقدار مبنای کرایه در حمل دریایی خرده‌بار: وزن بار به تن یا حجم آن به متر مکعب، هر کدام بیشتر باشد.Chargeable weight (W/M)الوزن المحتسب (W/M)计费重量（W/M）ترانشیپ (انتقال بین کشتی)انتقال کانتینر از یک کشتی به کشتی دیگر در بندر مرکزی، در مسیر رسیدن به مقصد نهایی.Transshipmentإعادة الشحن (المسافنة)中转（转运）ترانزیت تحت نظارت گمرکجابه‌جایی کالا تحت کنترل و پلمب گمرک از یک گمرک به گمرک دیگر، بدون پرداخت حقوق گمرکی تا ترخیص نهایی.Bonded transitالعبور تحت الرقابة الجمركية (الترانزيت)保税转运（过境运输）کارنه تیر (TIR)سند ترانزیت گمرکی بین‌المللی همراه با ضمانت که به کامیون‌های پلمب‌شده اجازه می‌دهد با کمترین بازرسی از چند مرز عبور کنند.TIR carnetدفتر النقل البري الدولي TIRTIR证
اسناد و مدارک
فاکتور تجاری (Commercial invoice)فاکتور نهایی فروشنده برای کالا که گمرک چین و گمرک مقصد آن را مبنای ارزش گمرکی قرار می‌دهند.Commercial invoiceالفاتورة التجارية商业发票لیست بسته‌بندی (پکینگ لیست)سندی که هر بسته محموله را با محتوا، وزن، ابعاد و علامت‌هایش فهرست می‌کند.Packing listقائمة التعبئة装箱单پیش‌فاکتور (Proforma invoice)فاکتور مقدماتی یا پیشنهاد قیمتی که فروشنده پیش از حمل صادر می‌کند و کالا، قیمت، Incoterms و شرایط پرداخت را مشخص می‌کند.Proforma invoice (PI)الفاتورة المبدئية (Proforma)形式发票（PI）بارنامه دریایی (B/L)سند حمل دریایی که رسید کالا و گواه قرارداد حمل است و در صورت قابل انتقال بودن، سند مالکیت کالا نیز هست.Bill of lading (B/L)بوليصة الشحن (B/L)提单（B/L）بارنامه فرعی و بارنامه اصلی (HBL / MBL)خط کشتیرانی بارنامه اصلی را برای فورواردر صادر می‌کند و فورواردر بارنامه فرعی را برای فرستنده و گیرنده واقعی.House B/L and master B/Lالبوليصة الفرعية والبوليصة الرئيسية货代提单与船东提单（HBL / MBL）تلکس ریلیز (Telex release)ترخیص کالا در مقصد بدون نسخه کاغذی اصل، پس از آنکه بارنامه‌های اصل در مبدأ به حامل تسلیم شده‌اند.Telex release (surrendered B/L)الإفراج بالتلكس (Telex release)电放（Telex release）راه‌نامه دریایی (Sea waybill)سند حمل دریایی غیرقابل انتقال که گیرنده نام‌برده با احراز هویت و بدون هیچ اصلی کالا را تحویل می‌گیرد.Sea waybillبوليصة الشحن البحري غير القابلة للتداول (Sea waybill)海运单（Sea waybill）بارنامه جاده‌ای CMRبارنامه حمل جاده‌ای بین‌المللی بر اساس کنوانسیون CMR که رسید کالا و گواه قرارداد حمل جاده‌ای است.CMR consignment noteسند الشحن البري CMRCMR国际公路运单بارنامه ریلی SMGS و CIMبارنامه‌های حمل ریلی بین‌المللی: SMGS برای چین، آسیای مرکزی و روسیه، و CIM برای اروپا، ترکیه و برخی کشورهای خاورمیانه.SMGS and CIM rail waybillsبوليصة السكك الحديدية SMGS وCIM国际铁路联运运单（SMGS / CIM）گواهی مبدأ (CO)سند رسمی که نشان می‌دهد کالا در کدام کشور تولید شده است.Certificate of origin (CO)شهادة المنشأ (CO)原产地证（CO）ترخیصیه / دستور تحویل (D/O)سند ترخیص صادرشده از سوی حامل یا نماینده او که اجازه تحویل گرفتن کالا از بندر یا انبار مقصد را می‌دهد.Delivery order (D/O)إذن التسليم (D/O)提货单（D/O）اعلامیه ورود (Arrival notice)اطلاعیه حامل یا نماینده او به گیرنده و طرف اطلاع درباره رسیدن کالا و هزینه‌هایی که باید پرداخت شود.Arrival noticeإشعار الوصول到货通知اظهارنامه گمرکیاظهار رسمی به گمرک برای صادرات، واردات، ترانزیت یا هر رویه گمرکی دیگر.Customs declarationالبيان الجمركي报关单（海关申报）کد تعرفه (HS code)شماره طبقه‌بندی بین‌المللی کالا که نرخ حقوق گمرکی، مجوزهای لازم و آمار مربوط به محصول را تعیین می‌کند.HS code (tariff code)رمز النظام المنسق (HS code)HS编码（海关编码）اعتبار اسنادی (LC)تعهد بانک به پرداخت به فروشنده در صورت ارائه اسنادی که دقیقاً با شرایط اعتبار مطابقت دارد.Letter of credit (L/C)الاعتماد المستندي (L/C)信用证（L/C）گواهی بیمهسندی صادرشده از سوی بیمه‌گر که نشان می‌دهد یک محموله مشخص تحت پوشش بیمه باربری است.Insurance certificateشهادة التأمين保险单（保险凭证）گواهی فومیگاسیون (ISPM 15)مدرکی که نشان می‌دهد بسته‌بندی چوبی یا کالا طبق استاندارد بین‌المللی ISPM 15 در برابر آفات عمل‌آوری شده است.Fumigation certificate (ISPM 15)شهادة التبخير (ISPM 15)熏蒸证书（ISPM 15）برگه اطلاعات ایمنی مواد (MSDS / SDS)سندی از سوی سازنده که خطرات محصول، شیوه جابه‌جایی ایمن و طبقه‌بندی آن برای حمل را شرح می‌دهد.MSDS / SDS (safety data sheet)صحيفة بيانات السلامة (MSDS / SDS)MSDS / SDS（化学品安全技术说明书）
هزینه‌ها و عوارض
کرایه دریایی (Ocean freight)هزینه اصلی حمل کالا از بندر بارگیری تا بندر تخلیه از راه دریا.Ocean freightأجرة الشحن البحري海运费THC (هزینه تخلیه و بارگیری ترمینال)هزینه جابه‌جایی کانتینر در ترمینال بندر که در مبدأ از فرستنده و در مقصد از گیرنده گرفته می‌شود.THC (terminal handling charge)THC (رسوم مناولة المحطة)THC（码头操作费）BAF (سرشارژ سوخت)سرشارژی که خطوط کشتیرانی برای بازتاب تغییرات قیمت سوخت کشتی به کرایه پایه اضافه می‌کنند.BAF (bunker adjustment factor)BAF (رسوم تعديل الوقود)BAF（燃油附加费）سرشارژ ریسک جنگهزینه اضافه‌ای که حاملان وقتی مسیر از مناطق درگیری یا پرخطر می‌گذرد اعمال می‌کنند تا هزینه بالاتر بیمه و عملیات را پوشش دهند.War risk surchargeرسوم مخاطر الحرب战争附加费（战争风险附加费）دموراژ (Demurrage)هزینه‌ای که خط کشتیرانی برای ماندن کانتینر پر در ترمینال بندر پس از پایان مهلت رایگان دریافت می‌کند.Demurrageغرامة التأخير في الميناء (Demurrage)滞港费（Demurrage）دیتنشن (Detention)هزینه‌ای که خط کشتیرانی برای نگه داشتن کانتینرش بیرون از بندر پس از پایان مهلت رایگان و تا بازگشت کانتینر خالی دریافت می‌کند.Detentionغرامة احتجاز الحاوية (Detention)滞箱费（Detention）مهلت رایگان (Free time)تعداد روزهایی که خط کشتیرانی پیش از شروع دموراژ و دیتنشن مجاز می‌داند.Free timeفترة السماح免费期（免费用箱期）حقوق گمرکیمالیاتی بر کالای وارداتی که در کشورهای خلیج فارس عمدتاً به‌صورت درصدی از ارزش سیف (CIF) محاسبه می‌شود.Customs dutyالرسوم الجمركية关税مالیات بر ارزش افزوده (VAT)مالیات مصرفی که هنگام ورود از کالای وارداتی گرفته می‌شود و بر مبنای ارزش گمرکی به‌علاوه حقوق گمرکی محاسبه می‌شود.VAT (value added tax)ضريبة القيمة المضافة (VAT)增值税（VAT）ارزش سیف (CIF value)بهای کالا به‌علاوه بیمه و کرایه تا بندر ورود که در کشورهای خلیج فارس ارزش گمرکی به شمار می‌آید.CIF valueالقيمة سيف (CIF value)CIF价值（到岸价）
اینکوترمز (Incoterms)
EXW (تحویل درب کارخانه)شرط Incoterms که در آن فروشنده فقط کالا را در محل خود آماده تحویل می‌کند و بقیه کارها با خریدار است.EXW (Ex Works)EXW (تسليم المصنع)EXW（工厂交货）FCA (تحویل به حامل)شرط Incoterms که در آن فروشنده کالا را برای صادرات ترخیص می‌کند و در محل تعیین‌شده به حامل خریدار تحویل می‌دهد.FCA (Free Carrier)FCA (تسليم الناقل)FCA（货交承运人）FOB (تحویل روی عرشه)شرط مخصوص حمل دریایی که در آن فروشنده کالا را در بندر تعیین‌شده روی کشتی رزروشده توسط خریدار تحویل می‌دهد.FOB (Free On Board)FOB (التسليم على ظهر السفينة)FOB（船上交货）CFR (هزینه و کرایه)شرط مخصوص حمل دریایی که فروشنده کرایه تا بندر مقصد را می‌پردازد، اما ریسک با بارگیری روی کشتی به خریدار منتقل می‌شود.CFR (Cost and Freight)CFR (التكلفة والشحن)CFR（成本加运费）CIF (هزینه، بیمه و کرایه)شرط مخصوص حمل دریایی که فروشنده کرایه و حداقل بیمه تا بندر مقصد را می‌پردازد و ریسک با بارگیری منتقل می‌شود.CIF (Cost, Insurance and Freight)CIF (التكلفة والتأمين والشحن)CIF（成本、保险费加运费）CPT (کرایه پرداخت‌شده تا)شرط Incoterms که فروشنده کرایه تا مقصد تعیین‌شده را می‌پردازد، اما ریسک هنگام تحویل به نخستین حامل منتقل می‌شود.CPT (Carriage Paid To)CPT (أجرة النقل مدفوعة إلى)CPT（运费付至）CIP (کرایه و بیمه پرداخت‌شده تا)شرط Incoterms که فروشنده کرایه و بیمه همه خطرات تا مقصد تعیین‌شده را می‌پردازد و ریسک نزد نخستین حامل منتقل می‌شود.CIP (Carriage and Insurance Paid To)CIP (أجرة النقل والتأمين مدفوعان إلى)CIP（运费和保险费付至）DAP (تحویل در محل)شرط Incoterms که فروشنده کالا را آماده تخلیه در مقصد تعیین‌شده تحویل می‌دهد و ترخیص وارداتی با خریدار است.DAP (Delivered at Place)DAP (التسليم في المكان)DAP（目的地交货）DPU (تحویل تخلیه‌شده در محل)شرط Incoterms که فروشنده کالا را در مقصد تعیین‌شده تخلیه‌شده تحویل می‌دهد و ترخیص وارداتی با خریدار است.DPU (Delivered at Place Unloaded)DPU (التسليم في المكان مع التفريغ)DPU（卸货地交货）DDP (تحویل با حقوق گمرکی پرداخت‌شده)شرط Incoterms که فروشنده کالا را ترخیص‌شده برای واردات و با حقوق و مالیات پرداخت‌شده در محل تعیین‌شده تحویل می‌دهد.DDP (Delivered Duty Paid)DDP (التسليم مع دفع الرسوم)DDP（完税后交货）